Lý do trẻ sơ sinh bị viêm phổi thường gặp nhất hiện nay

Viêm phổi ở trẻ sơ sinh đang ngày càng phổ biến, đặc biệt trong giai đoạn thời tiết lạnh và ô nhiễm không khí gia tăng. Theo Vinmec, hệ miễn dịch của trẻ sơ sinh chưa hoàn thiện, khiến bé dễ bị virus và vi khuẩn tấn công gây nhiễm trùng hô hấp. Bác sĩ chuyên khoa Nhi Trần Thanh Hà (Bệnh viện Thu Cúc) cũng nhấn mạnh rằng trẻ nhỏ có sức đề kháng yếu nên nguy cơ viêm phổi cao hơn bình thường. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu lý do trẻ sơ sinh bị viêm phổi thường gặp nhất hiện nay và các biện pháp giúp cha mẹ chủ động bảo vệ đường thở cho trẻ ngay từ những tháng đầu đời.

Dấu hiệu nhận biết viêm phổi ở trẻ sơ sinh

• Thở nhanh hoặc thở rút lõm ngực: Trẻ thở gấp, lồng ngực rút sâu khi hít vào, cánh mũi phập phồng. Đây là dấu hiệu điển hình của tình trạng khó thở và thiếu oxy.
• Ho kéo dài, khò khè: Trẻ ho nhiều, có tiếng khò khè hoặc tiếng thở bất thường do đường thở bị viêm và tiết nhiều đờm.
• Bú kém hoặc bỏ bú hoàn toàn: Viêm phổi khiến trẻ mệt, khó thở nên không còn sức để bú. Đây là dấu hiệu cảnh báo sớm cha mẹ không được bỏ qua.
• Sốt hoặc hạ thân nhiệt: Trẻ sơ sinh có thể sốt nhẹ, sốt cao hoặc thậm chí hạ thân nhiệt (lạnh tay chân) khi bị viêm phổi
• Trẻ li bì, mệt mỏi bất thường: Trẻ ngủ nhiều, ít phản ứng, mất năng lượng, quấy khóc hoặc khó dỗ hơn thường ngày.
• Da tím tái, đặc biệt quanh môi và đầu chi: Đây là dấu hiệu thiếu oxy nặng, nguy cơ suy hô hấp, cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay lập tức.

Lý do trẻ sơ sinh bị viêm phổi thường gặp nhất hiện nay

Nhiễm virus đường hô hấp (RSV, cúm, adenovirus…)

Virus là nguyên nhân phổ biến nhất gây viêm phổi ở trẻ sơ sinh. Hệ miễn dịch còn yếu khiến trẻ dễ bị tấn công bởi RSV, cúm, adenovirus hoặc rhinovirus. Những virus này lây lan nhanh trong môi trường đông người, đặc biệt vào mùa lạnh. Khi virus tấn công đường thở, trẻ dễ bị viêm phổi do phù nề, tăng tiết dịch và khó thở.

Nhiễm vi khuẩn (Streptococcus, Staphylococcus…)

Vi khuẩn cũng là tác nhân quan trọng gây viêm phổi nặng ở trẻ sơ sinh. Trẻ có thể bị lây từ người chăm sóc, từ môi trường không sạch hoặc từ các ổ nhiễm khuẩn khác trong cơ thể. Khi phổi bị vi khuẩn tấn công, bệnh thường tiến triển nhanh, gây sốt, khó thở, bỏ bú và nhiều biến chứng nguy hiểm.

Thời tiết lạnh hoặc thay đổi nhiệt độ đột ngột

Trẻ sơ sinh rất nhạy cảm với nhiệt độ môi trường. Việc đi ra – vào phòng điều hòa, tắm nước quá lạnh hoặc thay đổi thời tiết đột ngột khiến niêm mạc hô hấp bị khô và suy yếu. Đây là yếu tố thuận lợi để virus, vi khuẩn xâm nhập và gây viêm phổi.

Không khí chứa bụi mịn, khói thuốc, nấm mốc, lông thú hoặc mùi hóa chất là nguyên nhân khiến trẻ dễ mắc bệnh hô hấp. Trẻ sơ sinh hít thở nhiều lần hơn người lớn, nên mức độ ảnh hưởng càng cao. Sống ở môi trường ô nhiễm kéo dài làm giảm sức đề kháng của phổi và tăng nguy cơ viêm phổi.

Trẻ sinh non hoặc nhẹ cân

Những trẻ sinh non hoặc thiếu cân có phổi chưa phát triển hoàn thiện, khiến việc hô hấp kém hiệu quả hơn. Lớp surfactant trong phổi thiếu hoặc yếu cũng khiến trẻ dễ bị xẹp phổi và nhiễm khuẩn. Đây là nhóm đối tượng có nguy cơ viêm phổi cao nhất.

Vệ sinh mũi họng không đúng cách

Nhiều cha mẹ vệ sinh mũi họng cho trẻ quá nhiều lần hoặc dùng dung dịch không phù hợp, làm niêm mạc bị tổn thương. Ngược lại, vệ sinh quá ít khiến bụi bẩn tích tụ và tạo môi trường cho vi khuẩn phát triển. Cả hai đều có thể dẫn đến viêm phổi ở trẻ sơ sinh.

Trẻ sơ sinh bị viêm phổi có nguy hiểm không?

Trẻ sơ sinh bị viêm phổi thực sự có thể rất nguy hiểm, nhất là khi tình trạng viêm lan nhanh và hệ hô hấp của bé chưa phát triển hoàn chỉnh. Theo tài liệu của MSD Manuals, nhiễm trùng sơ sinh (bao gồm cả viêm phổi) có thể dẫn đến suy hô hấp cấp vì phổi chưa đạt khả năng hoạt động hiệu quả giống người lớn. Các cơ chế này làm gia tăng nguy cơ thiếu oxy, tổn thương mô và các biến chứng nghiêm trọng.

 

Trong nhiều trường hợp, viêm phổi nặng ở trẻ sơ sinh có thể tiến triển đến suy hô hấp, cần hỗ trợ thở hoặc đặt nội khí quản. Một ca bệnh hồi sức thành công được Cổng thông tin Bộ Y tế mô tả là trẻ viêm phổi nặng phải thở máy, sau đó mới cai máy và ổn định. Ngoài ra, nếu không điều trị kịp thời, viêm phổi có thể gây nhiễm trùng huyết, tràn dịch màng phổi, và các biến chứng viêm lan rộng, các chuyên gia y tế cảnh báo đây là các nguy cơ lớn đối với sức khỏe trẻ nhỏ.

Hơn nữa, các biến chứng lâu dài cũng rất đáng lo ngại: trẻ có thể bị suy hô hấp kéo dài, bị tổn thương phổi hoặc chậm phát triển do thiếu oxy hoặc biến chứng viêm tái diễn. Theo Vinmec, suy hô hấp cấp ở trẻ sơ sinh nếu không can thiệp kịp thời có thể gây ra các hậu quả như nhiễm trùng huyết, xuất huyết hoặc loạn sản phế quản phổi. Vì vậy, cha mẹ cần theo dõi sát dấu hiệu viêm phổi và đưa trẻ đi khám ngay khi có biểu hiện bất thường để giảm thiểu nguy cơ biến chứng.

>>Xem thêm: Lý do trẻ sơ sinh bị viêm phổi thường gặp nhất hiện nay

Cách phòng ngừa viêm phổi ở trẻ sơ sinh

Nuôi con bằng sữa mẹ đầy đủ

Sữa mẹ cung cấp kháng thể tự nhiên giúp trẻ tăng cường hệ miễn dịch, giảm nguy cơ nhiễm virus và vi khuẩn gây viêm phổi. WHO khuyến cáo trẻ sơ sinh nên bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu đời để bảo vệ sức khỏe hô hấp.

Tiêm chủng đầy đủ cho trẻ và người chăm sóc

Các loại vaccine như PCV (phế cầu), Hib, cúm hàng năm giúp trẻ phòng ngừa các bệnh hô hấp nguy hiểm. Người chăm sóc cũng nên tiêm vaccine cúm để hạn chế lây nhiễm cho trẻ.

Sử dụng máy lọc không khí trong phòng trẻ

Máy lọc không khí giúp loại bỏ bụi mịn, vi khuẩn, virus, phấn hoa và các tác nhân gây dị ứng trong không khí, tạo môi trường trong lành cho trẻ sơ sinh. Chuyên gia nhi khoa khuyến cáo sử dụng máy lọc không khí có bộ lọc HEPA trong phòng ngủ trẻ, đặc biệt ở những khu vực ô nhiễm hoặc vào mùa đông, để giảm nguy cơ viêm phổi và các bệnh hô hấp khác.

Máy lọc không khí AirProce AI-600 nổi bật với khả năng làm sạch không khí vượt trội nhờ hệ thống lọc đa tầng đạt chuẩn y tế. Bộ lọc HEPA H13 giúp giữ lại 99,97% bụi siêu mịn PM0.3, vi khuẩn và virus . Lõi lọc TVOC hiệu suất cao V2 tiếp tục loại bỏ khí độc, mùi hóa chất và hợp chất bay hơi, giúp không khí tinh khiết và an toàn hơn cho hệ hô hấp non yếu của trẻ. Máy còn sở hữu cấu tạo kín khí, hạn chế rò rỉ luồng khí bẩn, đảm bảo mỗi lần vận hành đều cung cấp không khí sạch hoàn toàn.

Bên cạnh đó, AirProce AI-600 được trang bị quạt EBMPAPST công suất lớn 1200m³/h và cửa thoát khí 320°, tạo sự lưu thông khí mạnh mẽ và đồng đều trong phòng. Màng lọc sơ cấp F7 V2 giúp giảm bụi lớn và tối ưu độ êm ái khi máy chạy, phù hợp với phòng ngủ trẻ. Cửa lấy gió thiết kế đặc biệt giúp chặn bụi thô và giảm tải cho hệ thống lọc phía trong.

Giữ ấm cơ thể và tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột

Mặc quần áo phù hợp, không để trẻ tiếp xúc gió lạnh hoặc thay đổi nhiệt độ nhanh giữa phòng điều hòa và môi trường bên ngoài. Nhiệt độ ổn định giúp niêm mạc hô hấp trẻ không bị tổn thương, giảm nguy cơ nhiễm trùng.

Theo dõi sức khỏe trẻ thường xuyên

Phụ huynh nên quan sát các dấu hiệu bất thường như thở nhanh, ho kéo dài, sốt hoặc bỏ bú để phát hiện sớm viêm phổi. Khi có dấu hiệu nghi ngờ, đưa trẻ đi khám kịp thời là cách phòng ngừa biến chứng hiệu quả nhất.

>>Xem thêm: Vắc xin viêm phổi giá bao nhiêu? Nên tiêm ở đâu?

Viêm phổi ở trẻ sơ sinh là tình trạng nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể giảm thiểu nếu cha mẹ chủ động kiểm soát môi trường sống và chất lượng không khí trong nhà. Việc hiểu rõ lý do trẻ sơ sinh bị viêm phổi thường gặp nhất hiện nay giúp gia đình có hướng phòng tránh hiệu quả hơn. Bên cạnh chăm sóc dinh dưỡng và giữ ấm, sử dụng máy lọc không khí chất lượng cao như AirProce AI-600 là giải pháp thiết thực để loại bỏ bụi mịn, vi khuẩn và tác nhân gây bệnh trong không gian sống của bé. Đón đọc thêm kiến thức hữu ích tại khisach.vn và chọn ngay thiết bị lọc không khí phù hợp để bảo vệ hệ hô hấp non nớt của trẻ từ hôm nay.